Mutaties in de reserves en voorzieningen

Hierna volgt een toelichting op het ontstaan, doel en de mutaties in de reserves.

Algemene reserve
De algemene reserve heeft geen bepaalde bestemming. Zij dient als weerstandsvermogen en voor het opvangen van eventuele toekomstige onvoorziene tekorten op de begroting en/of rekening. Bij het bepalen van de hoogte van de aan te houden reserve dient dan ook rekening gehouden te worden met de mogelijke risico's die de gemeente loopt. In de nota reserves en voorzieningen heeft de Raad bepaald dat de hoogte van de algemene reserve afhankelijk is van de financiële risico's. Deze worden jaarlijks bepaald in de programmabegroting.

Reserves ter dekking van kapitaallasten van investeringen:
- Verbouw Martenahuis tot museum
- Aanleg sportvelden H. van Saxenlaan
- Aanleg kunstgrasvelden Sexbierum
- Huisvesting Waadhoeke
- Nieuwbouw gymlokaal St-Jacobiparochie
- Huisvesting onderwijs vm. het Bildt
- Regeling binnenklimaat basisonderwijs vm. het Bildt
- Aankoop c.a. sporthal Schatzenburg
- Aanleg/renovatie sportvelden sc Berlikum
- Recreatiewoning Bloemketerp
- Recreatiepark Bloemketerp

Reserve Bochtverbreding
Deze reserve is in 2016 ingesteld voor de toekomstige bochtverbreding van het Van Harinxmakanaal.

Reserve Dorpen en Wijken
Deze reserve is in 2018 ingesteld en vanuit de Algemene reserve gevoed met 1,2 miljoen. In de jaren 2019 t/m 2022 is er jaarlijks € 300.000 beschikbaar gesteld voor bestedingen. De onttrekking is ter dekking van de realisatie in het kalenderjaar.

Bestemmingsreserve Eenmalige wensen
Deze reserve wordt ingezet om de budgetten van meerjarige eenmalige budgetaanvragen vast te houden. Bij de kadernota wordt het volledige meerjarige budget zichtbaar gemaakt. Na besluit van de raad wordt het budget van de eerste jaarschijf in de eerstvolgende begroting geplaatst. Het restant van de beschikbare middelen wordt in de reserve eenmalige wensen opgenomen en in het volgende (tweede of eventueel derde) jaar in de begroting geplaatst.

Bestemmingsreserve beheerplannen
Deze reserve is in 2019 ingesteld om de middelen voor onderhoud kapitaalgoederen te behouden wanneer er geen actueel beheerplan meer was en daarom voorziening moest vrijvallen. In dit geval ging het om een van derden overgedragen bedrag voor onderhoud speeltuinen. In 2025 zijn er uitgaven geweest ter hoogte van € 60.000 ten laste van genoemde reserve, ingezet als bijdrage voor een specifieke speeltuin/ontmoetingsplaats.

Reserve egalisatie vervangingskosten OV (openbare verlichting)
Deze reserve is in 2019 ingesteld met als doel de jaarlijkse schommelende kosten voor vervanging van armaturen en lichtmasten te egaliseren. In de begroting is een jaarlijks gelijkblijvend budget van € 223.000 opgenomen. De lagere besteding ter grootte van € 14.169 is toegevoegd aan deze reserve.

Bestemmingsreserve noodfonds energiemaatregelen en impuls cultuurveld
Het beginsaldo bestaat uit drie gebieden waar nog uitgaven worden verwacht:
- Jeugdproblematiek: € 1.847;
- Cultuur: € 332.000 (zie raadsmemo 6/11/2023 inzake cultuur);
- Verduurzaming maatschappelijk vastgoed: € 182.365;
- Noodfonds voor ondersteunende maatregelen op het gebied van energiearmoede: € 357.442.

In 2025 is er in totaal € 295.099 uitgegeven ten laste van genoemde reserve, waarvan € 253.791 voor cultuur en € 41.308 voor verduurzaming maatschappelijk vastgoed.

Egalisatiereserve speeltoestellen.
Deze reserve is bedoeld om de fluctuaties in de vervanging speeltoestellen op te vangen.

Reserve Grondexploitatie
Buffer ten behoeve van toekomstige verliesgevende complexen. Zie voor toelichting op de mutaties paragraaf Grondbeleid.

SDV/ISV eigen middelen
De reserve is ingesteld om gelden van SDV/ISV projecten die betrekking hebben op meerdere jaren te beheren. De onttrekking werd gebaseerd op de projectplannen en berap's en is uiteindelijk bijgesteld aan de werkelijke realisatie van inkomsten en uitgaven. Deze lopen door in 2026.

Reserve jaarovergang
Doel van de reserve is om niet bestede budgetten beschikbaar houden. De reserve wordt gevuld middels een begrotingswijziging in december (laatste maand kalenderjaar). In januari daaropvolgend vallen de budgetten weer vrij ten gunste van de exploitatie.

Reserve dorpenvisie
Reserve vanuit voormalig Franekeradeel voor het dekken van de toegezegde bijdragen voor wensen van dorpen die buiten het normale onderhoudsbudget vielen.

Reserve sociaal domein
Deze reserve is om schommelingen in het sociaal domein op te vangen. Tevens worden hier projecten uit bekostigd.

Reserve risico's dorpsherstel Bildtdijken
De raad heeft op 12 november 2015 besloten tot instellen van deze reserve. In 2025 zijn er geen mutaties geweest ten laste van deze reserve.

Bestemmingsreserve IHP
De raad heeft met het vaststellen van de begroting 2021 besloten deze bestemmingsreserve in te stellen voor het afdekken van de incidentele lasten die verbonden zijn met de nieuwbouw van scholen.

Bestemmingsreserve Dienstverleningsfonds
Deze bestemmingsreserve is ingesteld bij het vaststellen van de begroting 2021. De doelstelling van het dienstverleningsfonds is primair investeren in de verbetering van de dienstverlening ten behoeve van de gemeenschap van Waadhoeke. Onderlegger bij deze reserve is het 'spoorboek Dienstverlening & Informatiesamenleving 2021-2025'. In 2025 zijn er geen mutaties geweest ten laste van deze reserve.

Bestemmingsreserve Ontwikkellijnen
Deze bestemmingsreserve is ingesteld bij het vaststellen van de begroting 2021 en wordt ook genoemd "ontwikkelfonds". De doelstelling van het ontwikkelfonds is primair investeren in de structuurversterking ten behoeve van het herstel van de coronacrisis en de gemeenschap van Waadhoeke. Er zijn strategische, structuurversterkende initiatieven nodig om te werken aan verbetering van werkgelegenheid, versterking van de toeristische en culturele infrastructuur, vitale en veerkrachtige dorpen en wijken en balans in de kernkwaliteiten van het landschap en een duurzame agrarische sector.
De reserve is in 2025 weer gevoed met € 2,5 miljoen en er is € 262.153 aan onttrokken voor enkele initiatieven. Overigens liggen wel "claims" op deze reserve omdat bestedingen meerjarig zijn.

Reserve Stationsgebied Franeker
In deze reserve staan de resterende middelen voor herstructurering stationsgebied Franeker in afwachting van besluitvorming over de uitvoering en inzet van middelen.

Reserve GO Franeker - Harlingen
In deze reserve staan de resterende middelen voor het inrichtingsplan Franekeradeel-Harlingen. De middelen worden ingezet voor projecten Maatschappelijk plus 2e ronde. In 2025 is er € 168.454 besteed € 168.454. In 2026 zullen de projecten afgerond en met de provincie afgerekend worden.

Bestemmingsreserve Omgevingswet
De raad heeft op 23 december 2021 besloten deze reserve in te stellen vanuit rijksmiddelen. Op basis van het plan van aanpak voor de invoering van de Omgevingswet is er in totaliteit € 1,15 miljoen beschikbaar gesteld. In de begroting is uitgegaan van een gelijkmatig patroon in de uitgaven in de jaren 2019 t/m 2023 maar in de praktijk lopen de uitgaven hierop achter. Omdat de invoering ook doorloopt na 2023 (tot 2029) zullen de uitgaven ook meer uitgesmeerd (moeten) worden. De toevoeging van € 110.000 is het resultaat van aanvullende rijksvergoeding minus de besteding 2025.

Bestemmingsreserve Toezeggingen Dorpen
De raad heeft op 23 december 2021 besloten deze reserve in te stellen om de beschikbaar gestelde en nog niet bestede bedragen mee te nemen naar komende jaren.
De stand van de Bestemmingsreserve Toezeggingen Dorpen per 1 januari 2025 is € 872.190 gereserveerd voor MFA Menaam € 472.190, MFA Tzummarum € 300.000 en Dorp Tzummarum € 100.000. In kalenderjaar 2025 zijn er geen subsidies verstrekt en is er € 120.000 toegevoegd voor de renovatie vijver St.-Annaparochie.

Bestemmingsreserve Op paad lâns it Waad
De raad heeft op 23 december 2021 besloten deze reserve in te stellen om de beschikbaar gestelde en nog niet bestede € 250.000 mee te nemen naar komende jaren. Het project zal naar verwachting t/m 2027 lopen en wordt mee gefinancierd door derden.

Bestemmingsreserve impuls woningmarkt
In de raadsvergadering van 8 juli 2021 heeft de raad de motie Extra impuls woningmarkt aangenomen. Op 3 maart 2022 heeft de raad een extra krediet van € 510.000 beschikbaar gesteld voor tijdelijke formatie op het gebied van wonen en ruimtelijke ordening. Deze middelen zijn gereserveerd in de Bestemmingsreserve impuls woningmarkt. In het kalenderjaar 2025 is er uitvoering gegeven aan deze motie middels een uitgaaf van € 147.000. Hiermee is de reserve bijna volledig besteed.

Bestemmingsreserve Regiodeal
Deze reserve is in 2024 ingesteld om de cofinanciering van de regiodeal en daarmee inzicht en verantwoording richting het rijk helder te houden. In 2025 is er € 164.584 besteed.

Bestemmingsreserve Ecologisch bermbeheer en biodiversiteit
Bij de vaststelling van de begroting 2023 is de bestemmingsreserve ecologisch bermbeheer en biodiversiteit ingesteld. In 2025 zijn er geen kosten verrekend.

Bestemmingreserve Duurzaam wonen
Bij de vaststelling van de begroting 2023 is de bestemmingsreserve duurzaam wonen ingesteld.
Er is € 750.000 toegevoegd aan genoemde reserve. In 2025 zijn er geen uitgaven geweest.

Bestemmingsreserve dorps- en buurthuizen
Bij de vaststelling van de begroting 2025 is de bestemmingsreserve dorps- en buurthuizen ingesteld.
Er is € 1.700.000 toegevoegd. In het kalenderjaar 2025 is voor het verduurzamen van het dorpshuis Nij Franjum Marsum € 93.900 uitgegeven. Ook is er een bijdrage van € 366.643 gedaan aan het dorpshuis Yn e Mande te Wjelsryp.